Het kabinet heeft de ambitie uitgesproken om de krijgsmacht in omvang meer dan te verdubbelen: van circa 70.000 naar maar liefst 200.000 mensen. Dit streven past in het bredere veiligheidsbeleid, waarin wordt ingezet op een militaire organisatie die altijd inzetbaar is.
Om dat doel te bereiken, ontvangen jongeren op 17-jarige leeftijd voortaan niet alleen een oproepbrief, maar ook een vragenlijst. Deze enquête is bedoeld om de interesse voor defensie te stimuleren.
Vooralsnog is het invullen van deze vragenlijst vrijwillig. In de toekomst kan dit echter veranderen. Mogelijk wordt deelname verplicht en kunnen er ook gevolgen aan verbonden worden, zoals een verplichte kennismaking of medische keuring. De dienst blijft op vrijwillige basis, althans binnen de huidige plannen.
Meer reservisten en deelname aan dienjaar
De overheid mikt daarnaast op een groter aantal reservisten: burgers met een ander hoofdberoep, die inzetbaar zijn bij defensie in tijden van nood. Denk aan professionals uit de zorg, beveiliging of hulpverlening. Door hen specifiek te trainen, kunnen zij effectief bijdragen aan militaire operaties.
Ook wordt het zogenoemde ‘dienjaar’ gepromoot: een traject waarin jongeren tussen 18 en 27 jaar op vrijwillige basis een jaar lang ervaring opdoen binnen defensie. Zij draaien mee binnen een eenheid en krijgen onder andere weerbaarheidstrainingen. De hoop is dat velen daarna kiezen voor een carrière bij defensie.
Dreiging noopt tot versnelling
Volgens staatssecretaris Tuinman vereist de huidige geopolitieke situatie een krijgsmacht die snel inzetbaar en permanent alert is. Waar voorheen de nadruk lag op buitenlandse missies, ligt de focus nu op directe paraatheid. De dreiging in Europa neemt toe en dat vraagt om onafhankelijkheid, middelen én mankracht.
Mensen zijn er genoeg, stelt hij. Zelfs personen met bijvoorbeeld kleurenblindheid of voedselallergieën kunnen tegenwoordig een rol vervullen binnen defensie. De organisatie wil ruimhartiger zijn in toelatingseisen. Iedereen die gemotiveerd is, moet een kans krijgen.
Oorlogsorganisatie naast vredesstructuur
In 2027 moet de krijgsmacht beschikken over twee parallelle structuren: een vredesorganisatie en een oorlogsorganisatie. Deze transformatie is volgens het kabinet misschien wel de grootste hervorming sinds de afschaffing van de opkomstplicht.
De Tweede Kamer en de samenleving worden actief betrokken. Er komt een brede publiekscampagne die duidelijk moet maken waarom deze omslag noodzakelijk is. Het kabinet spreekt van een “collectieve verantwoordelijkheid” voor de veiligheid van Nederland.
