Handelsoorlog dreigt: Nederlandse bedrijven houden situatie nauwlettend in de gaten
De verhoogde Amerikaanse importheffingen op staal en aluminium uit de Europese Unie zorgen voor grote onzekerheid in de bestuurskamers van Nederlandse multinationals. De vraag is of president Donald Trump uiteindelijk zal terugkrabbelen of juist verdere escalatie zal veroorzaken door ook heffingen op auto’s, chips en medische apparatuur in te voeren.
Voor bedrijven die actief zijn in zowel Europa als de Verenigde Staten heeft deze dreiging grote implicaties. “Ik heb geen glazen bol,” stelt Stefaan Decraene, directievoorzitter van Rabobank. “Nederland is een exportland, maar het is nog te vroeg om te zeggen wat de precieze gevolgen van een handelsoorlog zullen zijn.” Ook Heineken-topman Dolf van den Brink erkent de onzekerheid: “Wij hebben een groene fles, geen kristallen bol.”
Grote Nederlandse bedrijven verdeeld over impact
Voor sommige ondernemingen zal de impact mogelijk meevallen, terwijl anderen direct geraakt worden. Zo hebben Rabobank, ING en ABN Amro vestigingen in de Verenigde Staten, maar spreiden zij hun risico’s wereldwijd. Voor supermarktketen Ahold Delhaize ligt dat anders. “Wij hebben in de VS 2000 winkels; 60 procent van onze omzet komt uit Amerika,” legt topman Frans Muller uit.
Volgens Muller wordt het effect deels beperkt door de manier waarop Ahold Delhaize haar producten inkoopt. “Voeding halen we voor 90 procent lokaal, zowel in Europa als in de VS. Maar niet alles. Avocado’s en ananassen komen bijvoorbeeld uit Mexico, en papierwaren uit Canada. Daar moeten we een oplossing voor vinden als de handelssituatie verandert.”
ABN Amro-topman Robert Swaak verwacht dat de economische gevolgen van de Amerikaanse heffingen pas later dit jaar en in 2026 echt voelbaar zullen worden. “Het zal nog wel even duren voordat de impact op de wereldhandel en de Nederlandse economie duidelijk wordt.”
Bij uitzendbureau Randstad maken ze zich voorlopig nog geen grote zorgen. “Wij merken er op dit moment weinig van, maar sommige van onze klanten mogelijk wel,” zegt Jeroen Tiel, directeur van Randstad Nederland. “Vooral de onzekerheid is nu een probleem.”
Verdeeldheid over Europese tegenreactie
EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen kondigde gisteren “stevige en evenredige tegenmaatregelen” aan als reactie op de Amerikaanse staalheffingen. Grote Nederlandse bedrijven kijken daar met scepsis naar.
“Een handelsoorlog is in niemands belang,” waarschuwt Heineken-topman Van den Brink. Ook Ahold Delhaize-baas Muller is kritisch: “We moeten ons richten op het versterken van onze eigen economie. We hebben geweldige mensen, universiteiten en bedrijven. Ik denk dat we op onze eigen kracht moeten vertrouwen.”
Decraene van Rabobank hoopt dat Europa haar energie beter kan benutten. “Je hoort vaak dat Amerika innoveert en Europa reguleert. Daar zit een kern van waarheid in. Hoe kunnen we het economische klimaat in Europa vereenvoudigen? Dat is de echte uitdaging.”
Bedrijfsleven gewend aan crisissen
Ondanks de dreiging van een handelsoorlog, blijft het Nederlandse bedrijfsleven nuchter. Muller van Ahold Delhaize wijst erop dat bedrijven inmiddels wel gewend zijn om met crises om te gaan. “We hebben corona gehad, de oorlog in Oekraïne, en steeds weer manieren gevonden om ons aan te passen.”
Van den Brink van Heineken ziet het optimistisch in: “Als Europa zich richt op economische groei, dan kunnen bedrijven ook deze handelsperikelen wel weer met elkaar oplossen. Wij zijn de biermannen en -vrouwen. Wij blijven altijd een beetje optimistisch.”
