Het telefoongesprek tussen de Amerikaanse president Trump en de Russische president Poetin over het beëindigen van de oorlog in Oekraïne werd met veel spanning afgewacht. De gesprekken duurden ruim twee uur en aanvankelijk klonken positieve geluiden. Maar heeft het daadwerkelijk geleid tot een stap dichter bij een algeheel staakt-het-vuren?
Beperkte afspraken over staakt-het-vuren
Zowel het Witte Huis als het Kremlin verklaarde na afloop dat Poetin heeft toegezegd zich dertig dagen aan een staakt-het-vuren te houden. Dit geldt echter uitsluitend voor aanvallen op energiecentrales en infrastructuur. De Oekraïense president Zelensky stemde hiermee in.
Oorspronkelijk had de Amerikaanse regering een onvoorwaardelijk staakt-het-vuren van dertig dagen voorgesteld, een voorstel waar Oekraïne vorige week in Jeddah al mee instemde om goodwill te tonen. De uiteindelijke deal met Poetin blijft echter mager, mede doordat hij vasthoudt aan talrijke aanvullende eisen.
Bovendien bestaan er twee verschillende interpretaties van de afspraak. Het Witte Huis spreekt over een stop op aanvallen “op energiecentrales en infrastructuur”, terwijl het Kremlin enkel spreekt over aanvallen op de “energie-infrastructuur”.
Kritiek op de gemaakte afspraken
De Duitse minister van Defensie, Boris Pistorius, heeft forse kritiek op de gemaakte afspraken. Hij vindt dat Trump stevigere concessies had moeten afdwingen. “De aanvallen op civiele infrastructuur zijn in de eerste nacht na dit zogenaamd belangrijke telefoongesprek niet afgenomen”, zei Pistorius tegen de Duitse omroep ZDF.
Volgens de Oekraïense luchtmacht voerde Rusland die nacht maar liefst 145 drone-aanvallen uit, met schade aan energievoorzieningen tot gevolg. De Kyiv Post meldde dat delen van de stad Slovjansk zonder stroom kwamen te zitten na een Russische luchtaanval, kort na het gesprek tussen Poetin en Trump.
Pistorius concludeert: “Poetin speelt een strategisch spel en het is slechts een kwestie van tijd voordat de Amerikaanse president gedwongen wordt actie te ondernemen.”
‘Rusland doet geen echte concessies’
Ook Kaja Kallas, buitenlandchef van de Europese Unie, is uiterst kritisch en stelt dat Moskou niet te vertrouwen is. De tot nu toe bekende informatie bewijst volgens haar dat Rusland niet bereid is tot serieuze concessies.
Kallas benadrukte in Brussel dat de Russische eis om westerse militaire hulp aan Oekraïne te stoppen volstrekt onaanvaardbaar is. “Zonder militaire steun kunnen de Oekraïners zich niet verdedigen en krijgt Rusland vrij spel”, waarschuwde ze. “De beste veiligheidsgarantie blijft een sterk Oekraïens leger.”
Zelensky: ‘Situatie blijft ongewijzigd, aanvallen gaan door’
Volgens de Oekraïense president Zelensky is er geen verandering merkbaar in de situatie. Rusland blijft infrastructuur aanvallen, terwijl Oekraïne zijn offensief eveneens voortzet. In de Russische regio Krasnodar zou een Oekraïense aanval een olieopslagplaats hebben geraakt. Daarnaast beweert Rusland dat afgelopen nacht 57 Oekraïense drones zijn neergehaald.
Overleg tussen Zelensky en Trump
Later vandaag staat een telefoongesprek gepland tussen Zelensky en Trump. De Oekraïense president wil meer details vernemen over het overleg tussen Trump en Poetin. “We zullen de volgende stappen bespreken”, verklaarde Zelensky tijdens een persconferentie.
Vervolgonderhandelingen nog onzeker
Naast het beperkte staakt-het-vuren hebben Trump en Poetin afgesproken verdere onderhandelingen te voeren, waarbij de focus eerst ligt op een bestand in de Zwarte Zee. Volgens Amerikaanse bronnen zullen deze gesprekken op korte termijn plaatsvinden in de Saudische stad Jeddah. Het doel is om te werken aan “een volledig bestand en blijvende vrede”. Mogelijk zal er tijdens deze besprekingen ook een Oekraïense delegatie aanschuiven.
