De huidige organisatie van asielopvang in Nederland heeft een negatieve invloed op de kwaliteit van geboortezorg voor asielzoekers. Hierdoor lopen zwangere vrouwen en hun ongeboren kinderen onnodig gezondheidsrisico’s. Dit blijkt uit een studie van het Erasmus MC naar de geboortezorg voor asielzoekers en statushouders.
Verlate zorgverlening aan zwangere asielzoekers
Uit de analyse van tachtig verloskundige dossiers blijkt dat bijna de helft van de asielzoekers pas na twaalf weken zwangerschap medische zorg ontvangt. Hierdoor worden cruciale tests niet tijdig uitgevoerd. In een kwart tot de helft van de gevallen komt dit doordat vrouwen bij aankomst al langer dan twaalf weken zwanger zijn. Echter, bij andere vrouwen worden medische intakes bij aankomst niet uitgevoerd vanwege capaciteitsproblemen bij het COA.
Impact van overplaatsingen op zorgcontinuïteit
Zelfs wanneer zwangere asielzoekers tijdig in beeld zijn bij verloskundigen, raken zij door overplaatsingen vaak uit het zicht. Deze overplaatsingen door het COA gebeuren vaak zonder overleg met zorgverleners, waardoor medische overdrachten niet of vertraagd plaatsvinden en complicaties over het hoofd kunnen worden gezien. Volgens het rapport is dit een groot probleem, aangezien 70 procent van de vrouwen minimaal één keer wordt overgeplaatst en bijna een derde zelfs twee keer of meer.
Toegankelijkheid van verloskundige zorg
Hoewel alle azc-locaties contracten hebben met verloskundepraktijken, moeten patiënten vaak met het openbaar vervoer naar de verloskundige. Deze reis is voor zwangere vrouwen belastend, vooral omdat zij het land en de taal nog niet goed kennen. Deze factoren leiden ertoe dat zeker een derde van de patiënten hun afspraken mist, waardoor complicaties onopgemerkt blijven. Eerder onderzoek van hetzelfde team toonde aan dat de geboortesterfte bij baby’s van asielzoekers minstens anderhalf keer zo hoog is en dat een laag geboortegewicht twee keer zo vaak voorkomt.
Stress als risicofactor
De beperkte toegankelijkheid van geboortezorg veroorzaakt stress bij zwangere asielzoekers, wat de risico’s op complicaties vergroot. Hoewel het onderzoek niet exact aangeeft in welke mate deze beperkte toegankelijkheid de gezondheidsrisico’s verhoogt, staat voor de onderzoekers vast dat het een significant effect heeft op de kwaliteit van de geboortezorg.
Aanbevelingen voor verbetering
De onderzoekers doen verschillende aanbevelingen, met als belangrijkste het concentreren van de geboortezorg en de zwangere vrouwen op enkele azc-locaties. Hierdoor kunnen ter plaatse alle tests worden uitgevoerd, worden gemiste afspraken voorkomen en wordt het reisprobleem naar de verloskundige opgelost. Het COA herkent de geschetste problematiek, maar wil nog niet vooruitlopen op de vraag of het aanbevelingen zal overnemen.
