Zorgwekkende toename in WIA-aanvragen
Uit recente cijfers van het UWV blijkt dat het aantal jonge vrouwen dat vanwege psychische klachten een arbeidsongeschiktheidsuitkering ontvangt, snel toeneemt. Vooral vrouwen jonger dan veertig jaar zijn opvallend vaak getroffen. Dit is een ontwikkeling die zich al langer aftekent, maar volgens het UWV is de stijging in deze specifieke groep extra groot.
Veel van deze vrouwen zijn werkzaam in sectoren als zorg en onderwijs, waar werkdruk en personeelstekorten al langere tijd een rol spelen. Het gaat dus om beroepen waar vaak veel van mensen wordt gevraagd, zowel mentaal als emotioneel.
Oorzaken: druk op werkvloer en thuis
Het UWV wijst meerdere mogelijke oorzaken aan voor de stijging. De krapte op de arbeidsmarkt speelt mee, maar ook maatschappelijke factoren. Denk aan de invloed van sociale media, de toegenomen prestatiedruk en het vervagen van grenzen tussen werk en privé door thuiswerken.
In 2024 kreeg ongeveer een derde van de 69.000 nieuwe WIA-aanvragers een uitkering vanwege psychische klachten. Veelvoorkomende diagnoses zijn depressies en posttraumatische stress.
Voor wie deze cijfers moeilijk te duiden zijn: het gaat dus niet alleen om tijdelijke stress of vermoeidheid, maar om ernstige mentale aandoeningen die langdurig werken onmogelijk maken.
Sectoren met verhoogd risico
Volgens arbeidssocioloog Janna Besamusca komt het hoge aantal gevallen in de zorg en het onderwijs niet uit de lucht vallen. Deze sectoren hebben een groot aandeel vrouwelijke werknemers, kampen met structurele personeelstekorten en kennen een hoge emotionele belasting.
Bedrijfsarts Marieke van Hoffen benadrukt dat deze emotionele belasting zwaar kan wegen. Werken met mensen – zoals patiënten of leerlingen – betekent dat men voortdurend te maken heeft met hun emoties. En dat kan iemand op den duur echt opbreken, zeker als daar weinig ruimte voor herstel tegenover staat.
Beleidsmaatregelen dringend nodig
Besamusca ziet hierin een taak voor de overheid. Ze pleit voor betere investeringen in sectoren als zorg en onderwijs, zodat de werkdruk afneemt. Daarnaast zou beleid dat vaders stimuleert om een gelijk deel van zorgtaken op zich te nemen, jonge vrouwen kunnen ontlasten.
De boodschap is duidelijk: zolang de werkdruk hoog blijft en vrouwen het grootste deel van de zorgtaken dragen, zal het aantal arbeidsongeschikte jonge vrouwen door psychische klachten niet vanzelf dalen.
